Şehirlerde toplu taşımacılığın gelişmesi ve kalitesinin yükseltilmesi yönündeki istekler 2012 yılında hızlanmıştır. Otobüs yenileme, hatların ve otobüs parkının genişlemesi 2013 yılında da sürecek belki gelecek yılda gündemde olacaktır. Son yıllarda toplu taşımanın önemini vurgulamak için şehir nüfusu ile yolcu sayısı istatistikleri öne çıkarılmaktadır. Şehirlerde yaşam kalitesi yükseldikçe insanları özel araçtan caydırmak ancak onlara benzer kalitede bir toplu taşıma hizmeti sunmak ile mümkün olmaktadır.
Toplu taşımayı cazip hale getirmenin maliyetinin yüksektir. Otobüsün özellikle DÜŞÜK YAKIT MALİYETİ ve ÇEVRECİ EMİSYON değerlerine sahip olması ile sürdürülebilir toplu taşımacılık yapmak mümkün olacaktır. Yatırım yapılırken hat sahiplerinin önceliği ilk yatırım maliyetinin düşük olması, yakıt tüketiminin düşük ve yaşam ömrünün uzun olmasıdır.
Otobüsü yenilemek isteyen bir işletmecinin en önemli sorunu YAKIT gideridir. Aylık yakıt giderinin 15,000 TL olduğunu ve bu tutarın brüt gelirinin yarısına eşit olduğunu kabaca ifade edersek bu gelir gider dağılımı maliyetler ve yeni bir otobüs yatırımı açısından cesaretlendirici değildir. Yeni bir otobüsün taksidinin 7,000 TL nin üzerinde olduğu düşünülürse bu tutarın halen mevcut gelir ile karşılanması güçtür.
CNG yakıtlı yeni bir otobüs kendi taksidini öder mi?
CNG yakıtlı otobüslerin yakıt harcamalarında motorine göre % 40-50 gibi tasarruf sağlamaktadır. Yıllık yakıt gider toplamının 180,000 TL olduğu varsayılırsa motorin yerine CNG kullanmanın % 50 tasarruf sağladığı dikkate alınırsa 90,000 TL (39,000 ) tasarruf olduğu görülmektedir. Bu tutar 1. yılda otobüs fiyat farkını ödeyecektir. Gelecek yıllarda bu tutar daha da artarak kazanca ilave olacaktır. Aylık yakıt tasarrufu olan 7,500 TL aylık taksit ödemeye yakın bir tutardır.
Doğalgaz fiyatları ve geçmiş 60 yıl ve gelecek 10 yıl da fiyat gelişmeleri
Doğalgaz ve petrol fiyat makasının 60 yıllık geçmişi incelendiğinde ilk 50 yılda fiyat makası aynı enerji bazında doğalgaz: 1/ ham petrol: 7 olmuştur. Son10 yıl içinde doğalgaz fiyatları petrol karşısında fiyat seviyesini korumuştur ancak petrol fiyatları tırmanmıştır. ABDde kaya gazının keşfi, ispatlanmış rezervlerin miktarını umulmayan seviyelere çıkartmıştır. Dünya tüketiminde % 25 payı olan ABD, 6 yıl önce Kaya gazı ile rezervini 6 yıldan 128 yıla çıkartmıştır. Dünya Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Sayın Fatih Birol, 2012 yılında önümüzdeki 10 yıl içinde doğalgaz fiyatlarının artmayacağını hatta azalacağını ifade etmiştir.
Toplu taşıma ve CNG yakıtlı otobüslere olan talep
CNG yakıtlı bir aracın egzoz emisyonu içinde sıfıra yakın partikül bulunmaktadır. Petrol fiyatlarındaki artışa bağlı olarak fiyat baskısı çevre değerlerini geriye itelemiş ve tasarruf öne çıkmıştır. Son yıllardaki CNG yakıtlı otobüs parkındaki artışa bakalım: 2008 yılında toplam CNGli araç parkı 8,537,000 iken %90 artış ile 2013 yılında 1,216,000 adede yükselmiştir. Aynı dönemde otobüs parkı 167,000 adetden % 317 artış ile 698,000 adede yükselmiştir. Bu dönemde otobüs parkındaki artışa neden olan faktörlerin başında doğalgazın istikrarlı fiyat yapısı olduğu kanısındayız.
Türkiyede toplu taşıma da CNG kullanımı:
Belediye ve özel toplu taşıma otobüslerinin hızla yenilendiği bir dönemdeyiz. Türkiye Otobüs üreticisi firmalar başarılı CNG yakıtlı otobüsler imal etmişlerdir. Bu otobüsler fiyat rekabetine sahip yüksek teknolojili araçlardır. Halen Türkiye de kullanılan CNG yakıtlı otobüs parkı şöyledir :
Ankara EGO : 1.340 adet.
Kayseri halk otobüsçüleri 193 adet
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi 45 adet
İETT 248 adet
Otobüs A.Ş. hat sahipleri 42 adet
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi 50 adet (yakında teslim)
TOPLAM 1.918 adet
ODİDER
Oto Doğalgaz İstasyonları Derneği
Genel Sekreteri
Osman Kahyaoğlu
